Worship in the Wilds – een week in Iona Abbey

Afgelopen zomer was ik met vrienden een week in Iona Abbey. Op het Schotse eilandje Iona is de Abbey sinds 1938 het thuis van een verspreid wonende oecumenische Keltisch-Christelijke gemeenschap. Ze hebben een heel eigen en erg mooie traditie van muziek en liturgie opgebouwd, die voor een groot deel vorm krijgt door de Wild Goose Resource Group. Als bezoeker kun je een week meeleven en -vieren. Sommige weken hebben een thema, andere niet. Wij hadden gekozen voor de themaweek ‘Worship in the Wilds’ wat zoveel wil zeggen als: ‘Wanneer de wereld op hol geslagen is, hoe kun je dan nog vieren als kerkgemeenschap?’ Tijdens die week ontmoetten we enkele groepen methodisten uit de VS. Opvallend veel vrouwelijke dominees, opvallend veel lesbische vrouwen en ook twee transgendervrouwen. Zij vertelden dat in hun omgeving thuis veel mensen spreken over emigreren uit de VS omdat ze zich niet meer veilig voelen. Wij vonden dat een schokkende realisatie. Hier maken we ons ook zorgen over de kant die de wereld op gaat, maar zo heftig ervaren wij de situatie hier nog niet.

Verzet, Overleven en Dromen

De week werd geleid door de mensen van de Wild Goose Resource Group: aanstekelijk muzikale en theologisch onderlegde mensen. Kenmerkend voor Iona is de vaart, het plezier en de humor waarmee je als bezoeker uitgenodigd wordt om voor die week deel van de gemeenschap te zijn. Deze week had drie subthema’s: Verzet, Overleven en Dromen. Ik heb ze opgevat als drie manieren van reageren op de huidige dreigende ontwikkelingen in de wereld. Deze thema’s werden met veel plezier en creativiteit uitgewerkt. De ochtend over Verzet hebben we doorgebracht met het zingen van protestliederen uit allerlei landen en periodes. Van Bella Ciao tot Afro-Amerikaanse spirituals tot We shall overcome en liederen uit Afrika en Azië.

Leren uit oude verhalen

Overleven had een heel andere invulling. In de eetzaal werden twee lange verhalen uit het Oude Testament voorgelezen: 2 Koningen H 22-23 en Jeremia 36. Vervolgens kregen we enkele vragen om te bespreken met de mensen met wie we aan tafel zaten. Bottom line was: ‘Wat kunnen we uit deze oude verhalen leren over overleven wanneer de wereld in brand staat?’ Het leverde erg boeiende gesprekken op met mensen uit een ander land en een andere kerkelijke omgeving. We kregen weinig tijd voor deze uitwisseling, wat maakte dat er na afloop van de ochtend nog lang werd nagepraat in kleine groepjes. Ik vond het erg verrassend hoe interessant het was om zo’n lange lezing te horen en om daar dan ook nog eens met elkaar over door te praten.

Inspiratie

Dromen tot slot werd heel vrij ingevuld: we konden kiezen tussen helpen voorbereiden van de avondviering, creatief met schaar en papier aan de slag of een meditatieve wandeling over het (prachtige) eiland. In de nabespreking van de week gaven de deelnemers aan weer naar huis te gaan met de inspiratie van deze thema’s, de creatieve werkwijzen en de vele gesprekken met mensen uit andere gemeenschappen.

Speciaal voor 30- en 40-ers is er de mogelijkheid om aan te sluiten bij een reis die georganiseerd wordt vanuit de vrijzinnige geloofsgemeenschappen, waaronder de Remonstranten