De Camino in Brabant

Drie jaar geleden heeft mijn goede vriend J de Camino gefietst. De tocht naar Santiago de Compostella was de markering van de overgang tussen zijn werkend leven en zijn pensioen.
Langs de eeuwenoude route overnachtte hij in kloosters en herbergen en had hij vaak mooie gesprekken met mede pelgrims. Het was een tocht die hem veel heeft gebracht. We hebben het er nog regelmatig over.

Interactief de Camino volgen

Heel bijzonder dus dat ik ontdekte dat deze zomer museum Krona in Uden een expositie heeft over de Camino. Het museum is een schatkamer van (middeleeuwse) kerkelijke kunst en is helemaal bij de tijd. Prachtige kruidentuin in een omsloten hof, aangenaam terras, fijne lunchroom en leuk aanbod in de winkel. Maar belangrijker nog: de expositie is erg aansprekend. Bij het begin mag de bezoeker een pelgrimsstaf uitzoeken (variërend van sober hout tot roze bont) en dan begint een tocht langs vele halteplaatsen die je zelf vorm mag geven. De route kan (met de dobbelstenen aan de staf) gespeeld worden als een ganzenbord, om de onvoorspelbaarheid van de tocht voelbaar te maken. Maar je kunt ook systematisch alle momenten in de expositie langs gaan en alle bordjes lezen. Onderweg krijgt de reiziger een rijkdom mee aan beelden en ervaringen van pelgrims en pelgrimages door de eeuwen heen. Er draait een film van een wandelaar op de Camino, waarbij je zelf op een loopband een stuk mee kunt lopen. Zelf ben ik in de informatie gedoken over de historie van pelgrimstochten, die vaak al van voor Christus stammen. J heeft zijn hart opgehaald aan alle verhalen van hedendaagse pelgrims en aan gesprekken met andere bezoekers die al dan niet de Camino gelopen hebben. Onderweg worden de prachtige kunstschatten van het museum terloops in het kader van de Camino getoond en toegelicht. Af en toe krijgt de bezoeker een nieuwsgierig makend doorkijkje naar het depot.

Vrouwen op pelgrimage

Het museum is onderdeel van de abdij Maria Refugie Uden die in het licht van pelgrimages een zeer interessante historie heeft. De abdij wordt bewoond door de zusters Birgittinessen. Deze contemplatieve orde is gesticht door de heilige Birgitta van Zweden (1303 – 1373). Zij maakte deel uit van de hogere adel en heeft met haar echtgenoot de pelgrimage naar Compostella gemaakt. Ze was in haar tijd een bekend mysticus, dichter en componist, die tijdens haar leven vele visioenen van Maria had. Na het overlijden van haar man stichtte zij de orde van de Birgittinessen. In de Middeleeuwen konden vrouwen eigenlijk alleen op pelgrimstocht als dat een relatie had met hun rol als vrouw in de samenleving, dus met de zorg voor kinderen of voor het huishouden. Birgitta schiep met haar kloosterorde maar ook door haar voorbeeldrol als echtgenote, moeder en mystica praktisch organisatorisch maar ook conceptueel en spiritueel meer ruimte voor vrouwen om op pelgrimage te gaan.

Zo kwamen heden en verleden samen op een warme dag in Brabant. Tot slot hebben we vanuit het museum een korte pelgrimage gelopen, aan de hand van de routegids die we in de museumwinkel hadden gevonden. Niet te lang want het was inderdaad erg warm.